Rượu (thành phần chính C_2­H₅OH): tùy thuộc nồng độ và cách sử dụng, rượu có thể có tác dụng tốt hoặc làm yếu nghiêm trọng sức khỏe con người. Với nhiều người, uống một lượng nhỏ rượu cũng dẫn đến phản ứng chậm chapjm xử trí kém linh hoạt, thần kinh dễ bị kích động, gây ra những trường hợp đáng tiếc như tai nạn, hành động bạo ngược,… Trong rượu thường chứa một chất độc hại là etanal CH₃-CHO, gây nôn nao khó chịu, nếu nồng độ cao có thể dẫn đến tử vong

    Nicotin (C₁₀H₁₄N₂) có nhiều trong cây thuốc lá. Nó là chất lỏng sánh như dầu, không màu có mùi thuốc lá, tan được trong nước. Khi hút thuốc lá, nicotin đi vào phổi, thấm vào máu. Nicotin là một trong những chất độc mạnh (từ 1 đến 2 giọt nicotin có thể giết chết một con chó), tính độc của nó có thể so sánh với axit xianhidric HCN. Nicotin chỉ là một trong số các chất hóa học độc hại có trong thuốc lá (trong khói thuốc có chứa tới 1400 hợp chất hóa học khác nhau). Dung dịch nicotin trong nước được dùng làm thuốc trừ sâu cho cây trồng. Những người nghiện thuốc lá thường mắc bệnh ung thư phổi và những bệnh khác.

    Cafein (C₈H₁₀N₄O₂) có nhiều trong hạt cà phê, lá chè. Cafein là chất kết tinh không màu, vị đắng, tan trong nước và rượu. Cafein dùng trong y học với lượng nhỏ có tác dụng gây kích thích thần kinh. Nếu dùng cafein quá mức sẽ gây bệnh mất ngủ và gây nghiện.

    Moocphin: có trong cây thuốc phiện, còn gọi là cây anh túc. Moocphin có tác dụng làm giảm hoặc mất cảm giác đau đớn. Từ moocphin lại tinh chế được heroin có tác dụng mạnh hơn moocphin nhiều lần, độc và dễ gây nghiện.

    Hassih là hoạt chất có trong cây cần sa (còn gọi là bồ đà) có tác dụng chống co giật, chống nôn mửa nhưng có tác dụng kích thích mạnh và gây ảo giác.

    Thuốc an thần như seduxen, meprobamat,… có tác dụng chữa bệnh, gây ngủ, làm dịu cơn đau nhưng gây nghiện.

          Bưởi là một loại trái cây nhiệt đới, họ cam quýt rất quen thuộc trong sinh hoạt ăn uống hằng ngày của chúng ta. Dưới đây là một số công dụng của bưởi đối với sức khỏe.

-Giàu vitamin C

          Bưởi là một nguồn bổ sung vitamin C tuyệt vời làm tăng sức đề kháng của cơ thể. Bưởi còn là một chất chống oxi hóa, vitamin C bảo vệ cơ thể chống lại stress, các bệnh liên quan đến hen suyễn, viêm khớp...

-Ngăn ngừa sỏi thận

          Bưởi có một chất gọi là d-limonene ngăn ngừa sự hình thành và làm tan sỏi thận. Một nghiên cứu của tạp chí British Jouranal of Nutrition tìm thấy rằng, phụ nữ uống nửa ít đến một lít bưởi mỗi ngày sẽ làm giảm nồng độ pH trong nước tiểu của họ, qua đó làm giảm nguy cơ phát triển sỏi thận.

-Giảm cân

          Bản thân bưởi không có chất béo, có chứa một số enzyme đốt cháy chất béo cao. Chúng góp phần thay đổi nồng độ insualin, do đó ảnh hưởng đến tỉ lệ trao đổi chất cao.

          Ngoài ra bưởi còn giúp giảm cholesterol, phòng chống ung thư và làm đẹp da.

Tài liệu: Báo Học học và ứng dụng

Đậu phụ mặc dù có nhiều đặc tính tốt nhưng với một số người, ăn nhiều lại làm ảnh hưởng tới sức khỏe.

Người thiếu máu

          Đậu phụ rất giàu protein thực vật và ăn nhiều không những gây trở ngại cho iệc hấp thụ sắt trong cơ thể ư mà còn làm cho protein tiêu hóa không tốt, xuất hiện cac triệu chứng đau bụng, chướng bụng.v.v.

Người có tuổi

          Trong trường hợp thông thường, chất protein thực vật vào trong cơ thể chúng ta sau khi trải qua trao đổi và bị biến đổi, cuối cùng đa phần trở thành phế thải chứa nito và thận thải ra ngoài cơ thể.

          Khi có tuổi, khả năng bài tiết chất thải của thận kém đi, lúc này nếu không chú ý ăn uống, ăn đậu phụ hằng ngày, tức là dung nạp quá nhiều protein thực vật sẽ làm cho cơ thể sản sinh ra nhiều chất thải chưa nitơ, tăng thêm gánh nặng cho thận, làm cho chức năng của thận lão hóa hơn, không có lợi cho sức khỏe.

Người có nguy cơ thiếu iot

          Đậu tương để làm đậu phụ hàm chứa một loại chất gọi là saponins. Chất này thúc đẩy iot trong cơ thể bài tiết. Trong thời gian dài ăn quá nhiều đậu phụ dễ gây ra thiếu iot và gây ra các bệnh do thiếu iot.

Người bị bệnh Gout

          Đậu phụ chứa khá nhiều purine, chất làm tăng axit uric trong máu, khiến triệu chứng bệnh gout xuất hiện. Vậy nên người bị bệnh gout nên hạn chế ăn đậu phụ.

Tài liệu Báo Hóa học và ứng dụng

        Bồi bổ cơ thể, chống mệt: trong tất cả các loại hạt chỉ duy nhất hạ dẻ có chưa vitamin C. Các loại hạt dẻ khô chứa lương vitamin khá cao từ 15,1-61,3mg/28,35gam. Còn các loại hạt dẻ đã được nấu, hấp chín thì chứa khaongr 9,5-26,7mg vitamin. Vitamin C giúp nhanh đỡ mệt, giảm stress.

        Trong hạt dẻ còn chứa các vitamin nhóm B như folacin. Tất cả đều chứa những khoáng chất vi lượng đáng kể bao gồm: canxi, sắt, magie, phốt pho, mangan, đồng, selen, kẽm. Ngoài ra nó còn là một nguồn cung cấp kali đặc biệt dồi dào với số lượng 119-715mg trong 100gam.

        Theo dược điển hiện đại, hạt dẻ rất giàu tinh bột nên có thể cung cấp nhiều năng lượng. Hạt dẻ có một số công dụng như sau:

• Bảo vệ tim mạch.
• Giam nguy cơ tiểu đường.
• Trị đua mỏi lưng, hỗ trợ cho thận khi yếu.
• Trị tiêu chảy, viêm phế quản, mất ngủ.
• Trị giãn, trướng tĩnh mạch chân...

Nấm

Nấm chứa hàm lượng protein, vitamin phong phú, hàm lượng chất béo thấp, không có cholesterol. Ăn nấm làm tăng cường bài tiết hoóc-môn sinh dục nữ, giúp ngăn ngừa lão hoá, khiến làn da sáng đẹp. Ngoài ra, trong nấm còn có lignin, và chất xơ khó bị cơ thể tiêu hoá giúp duy trì cân bằng lượng nước bên trong ruột; hấp thụ các phân tử đường, cholesterol còn xót lại và bài thải ra ngoài. Từ đó có tác dụng phòng ngừa các bệnh như ung thư ruột, táo bón, tiểu đường…

Khoai tây

Khoai tây chứa hàm lượng vitamin B phong phú, cùng lượng lớn cellulose, ngoài ra còn có các nguyên tố vi lượng, protein, tinh bột…Các thành phần này đều có tác dụng quan trọng đối với việc ngăn ngừa lão hoá và phòng bệnh, giúp cơ thể bài độc một cách hiệu quả.. Trong đó, hàm lượng vitamin C phong phú còn giúp làn da trở nên trắng đẹp, rạng rỡ. Chất xơ trong khoai tây cũng có tác dụng nhuận tràng.

Củ cải trắng.

Củ cải trắng là loại rau củ thường gặp, có tác dụng thúc đẩy tiêu hoá, tăng cảm giác muốn ăn, dứt ho tiêu đờm. Ngoài ra, với hàm lượng vitamin C phong phú, củ cải trắng còn có tác dụng khiến làn da trắng mịn.

Cà rốt

Cà rốt được gọi là “thực phẩm của làn da”, có tác dụng làm nhuận da. Chất beta-carotene trong cà rốt có công dụng làm sạch da, giúp trắng da, chống oxy hoá. Ngoài ra, trong cà rốt chứa nhiều pectin, giúp bài thải các chất độc hại trong cơ thể ra ngoài, khiến làn da ngày càng mịn màng, hồng nhuận.

Dưa chuột

Trong dưa chuột có nhiều các thành phần dưỡng chất như protein, vitamin B2, vitamin C, vitamin E, beta-carotene, canxi, sắt…Thêm vào đó, các thành phần như calebassine, axit tartronic…còn có tác dụng làm trắng da, tiêu trừ vết thâm nám, và làm giảm dị ứng da.

Dưa chuột được coi là loại “mỹ phẩm làm đẹp truyền thống”. Hàm lượng vitamin C trong dưa chuột cao gấp 5 lần dưa hấu, có tác dụng làm trắng da, duy trì tính đàn hồi cho làn da, và ngăn ngừa hình thành các hắc sắc tố.

Dưa chuột còn có tác dụng ngăn ngừa đường chuyển hoá thành chất béo, có lợi cho hệ thống bài tiết, phổi, dạ dày, tim và gan.

Bí đao

Bí đao cũng có công dụng làm đẹp rất hiệu quả. Dùng lát bí đao mát xa da mặt mỗi ngày, hoặc dùng ruột bí đao rửa mặt đều có thể khiến da mặt hồng nhuận, mịn màng, và giảm thiểu vết thâm nám. Sở dĩ như vậy, do ruột bí đao hàm chứa nhiều loại nguyên tố vi lượng, vitamin…

Ngoài ra, bí đao còn được coi là loại quả giúp giảm cân. Theo y học hiện đại, tác dụng giảm cân của bí đao chủ yếu do hàm lượng axit tartronic phong phú, giúp ngăn ngừa quá trình chuyển hoá đường thành chất béo, từ đó ngăn ngừa được hiện tượng tích luỹ chất béo trong cơ thể, mang lại hiệu quả giảm cân.

Đậu Hà lan

Ăn nhiều đậu hà lan giúp tiêu trừ vết thâm nám. Trong đậu hà lan có hàm lượng pro-vitamin A phong phú, có thể chuyển hoá thành vitamin A trong cơ thể, mang lại tác dụng làm hồng nhuận da. Ngoài ra, ăn đậu hà lan còn có tác dụng tiêu phù, làm săn các nếp nhăn quanh mắt.

Tài liệu: Báo Hóa học và ứng dụng

Vài bí quyết đơn giản dưới đây có thể làm giảm lượng axit (vị chua) trong những món ăn như súp, thịt hầm, thịt, cá… cho phép bạn thoải mái thưởng thức nhiều món ăn ngon.

1. Cho một ít bột nở vào thức ăn trong quá trình nấu

Khi nấu ăn, bạn chỉ cần rắc chút xíu bột nở vào món ăn đang nấu đồng thời thường xuyên nếm món ăn cho đến khi thức ăn bớt đi vị chua. Bột nở chính là thuốc muối (sodium bicarbonate), vốn được hình thành từ muối. Nếu bạn không muốn cho nhiều muối vào món ăn, hãy dùng thật ít bột nở đủ để giảm bớt độ chua của món ăn là được.

2. Nấu món ăn trong thời gian ngắn nhất

Càng đun nấu lâu, món ăn càng bị mất nước và lượng axit sẽ ngấm vào thức ăn nhiều hơn. Do đó, nên hạn chế thời gian đun nấu để món ăn vẫn còn đủ lượng nước và làm loãng bớt độ chua, đặc biệt là các món súp, thịt hầm, nước sốt…

3. Cẩn thận trong việc sơ chế nguyên liệu

Hãy sơ chế và tẩm ướp gia vị các loại thịt, cá, thịt gà riêng biệt, không ướp chúng chung với nước xốt để thịt không hấp thu lượng axit từ nước xốt. Nếu nấu món mì ống hoặc thịt viên, bạn nên nấu nước xốt và thịt riêng, sau đó mới trộn với nhau trước khi dọn món ăn. Điều này giúp ngăn ngừa tình trạng thịt bị chua do ngấm nhiều axit từ nước xốt.

4. Chọn những thực phẩm có hàm lượng axit thấp

Cần tăng cường những thực phẩm giàu protein trong chế độ ăn uống hàng ngày như thịt nạc, thịt gà không có da, cá và lòng trắng trứng… vì đây chính là những thứ chứa rất ít lượng axit. Ngoài ra, bạn cũng nên ăn nhiều những loại trái cây có ít axit như táo ta, xoài, chuối và các loại dưa…

5. Kết hợp những thực phẩm có khả năng trung hòa axit

Những thực phẩm giàu chất kiềm sẽ giúp trung hòa độ axit. Do đó, bạn nên chú ý kết hợp những loại thực phẩm có độ chua cao với những thứ giàu chất kiềm. Thí dụ: để hạn chế vị chua trong món thịt hoặc cá hầm, hãy cho thêm vào món ăn đậu Hà Lan, cà rốt hay trứng - những thực phẩm có tính kiềm.

6. Bí quyết hạn chế vị chua trong một số loại thực phẩm nhiều axit

- Các loại đậu tươi và khô: để hạn chế độ axit trong các loại đậu, bạn nên ngâm chúng vào nước nóng và để qua đêm trước khi nấu. Điều này vừa giúp hạn chế vị chua cho món ăn, vừa giúp cơ thể hấp thu được các chất dinh dưỡng và khoáng chất trong đậu tốt hơn

- Giấm thơm: Loại gia vị này vẫn được ưa chuộng khi chế biến nước xốt cho món rau trộn. Để bớt đi vị chua của giấm, bạn có thể sử dụng một lượng giấm, dầu ăn và trà đặc tương đương nhau để pha trộn nước xốt.

7. Một số mẹo nhỏ khi sử dụng thực phẩm

- Dùng dầu ô-liu nguyên chất để nấu nướng hoặc chọn các loại dầu khác vì dầu ô-liu thông thường tuy mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe nhưng lại chứa nhiều axit hơn các loại dầu khác.

- Tăng cường tiêu thụ rau xanh vì hầu hết các loại rau xanh đều có thể chế biến thành nhiều món ngon mà không cần sử dụng quá nhiều dầu ăn.

- Chọn những thực phẩm ít béo để tránh lượng axit, bao gồm sữa nguyên kem, phó mát sữa dê, những sản phẩm ít béo hoặc không béo…

- Hạn chế ăn hành vì chúng có hàm lượng axit rất cao.

Tài liệu: Báo Hóa học và ứng dụng