Mặc dù chi phí lưu giữ chất thải hạt nhân và khả năng chất thải này rò rỉ vào môi trường vẫn là mối lo ngại chính đáng nhưng sẽ không phải là trở ngại trên con đường dẫn tới nguồn năng lượng sạch hơn.

    Một báo cáo mới của các nhà khoa học tại Đại học Notre Dame đứng đầu là Thomas E. Albrecht-Schmitt, GS. về kỹ thuật dân dụng và khoa học địa chất, đồng thời là GS về hóa học và hóa sinh nêu rõ Notre Dame Thorium Borate-1 (NDTB-1) là hợp chất tinh thể có thể được biến đổi để hấp thụ an toàn các ion phóng xạ từ các dòng chất thải hạt nhân. Các ion phóng xạ thu được có thể được chuyển đổi thành loại tích điện cao hơn có cùng kích cỡ, tái chế vật liệu phục vụ tái sử dụng.

    Nguyên tố phóng xạ hạt nhân 99 Tc có mặt trong chất thải hạt nhân ở hầu hết các địa điểm lưu giữ trên toàn thế giới. Có hơn 436 nhà máy điện hạt nhân hoạt động ở 30 nước tạo ra khối lượng lớn chất thải hạt nhân. Trên thực tế, gần 305 tấn 99 Tc sinh ra từ các lò phản ứng hạt nhân và các vụ thử vũ khí từ năm 1943 đến 2010. Việc lưu giữ an toàn chất thải này là vấn đề nan giải từ hàng thập kỷ.

    Albrecht-Schmitt cho rằng kết cấu của NDTB-1 là giải pháp. Mỗi tinh thể chứa một kết cấu các rãnh và lồng với đặc trưng có hàng tỷ lỗ nhỏ cho phép trao đổi các anion với nhiều chất ô nhiễm môi trường đặc biệt là các chất được sử dụng trong ngành công nghiệp hạt nhân như cromat và pertechnetate.

    Theo kết luận báo cáo, các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm đã thành công trong việc sử dụng các tinh thể NDTB-1 loại bỏ gần 96% 99Tc. Các thử nghiệm hiện trường bổ sung đã được thực hiện tại Phòng thí nghiệm quốc gia Savannah ở Aiken, S.C cho thấy hợp chất mới khử thành công 99Tc khỏi chất thải hạt nhân và còn thể hiện khả năng chọn lọc trao đổi cho hiệu quả cao hơn.

(Tài liệu: báo Hóa học và Ứng dụng)

    Nhóm các nhà nghiên cứu thuộc trường Đại học Deakin, Ôxtrâylia và Đại học Marie Curie, Pháp đã chế tạo được một vật liệu thế hệ mới gọi là boron nitride hay graphene trắng, có khả năng xử lý các chất ô nhiễm hữu cơ như hóa chất công nghiệp hoặc dầu động cơ. Vật liệu này dễ làm sạch và tái sử dụng hơn so với các vật liệu khác. 

    Các nhà nghiên cứu bắt đầu bằng cách tạo ra những tấm nano boron nitride xốp, đó là những lớp đơn nguyên tử, dạng sóng của vật liệu với nhiều lỗ bên trong. Các tấm xốp này tạo thành bột trắng thô, có thể hấp thu 33 lần trọng lượng riêng của một số hóa chất công nghiệp và 29 lần trọng lượng riêng của dầu động cơ.
    Vật liệu mới nổi trên mặt nước sau khi đã hút các chất ô nhiễm. Nung nóng vật liệu hoặc trong lò công nghiệp hoặc chỉ đơn giản là đốt cháy để tách chất ô nhiễm khỏi tấm xốp, như vậy có thể tái sử dụng vật liệu.
    Trong báo cáo nghiên cứu đăng trên Tạp chí Nature Communications, các tác giả cho rằng graphene trắng thích hợp cho nhiều ứng dụng như lọc và xử lý nước.

(Tài liệu: báo Hóa học và Ứng dụng)

Mới đây các nhà khoa học tại ĐH Công nghệ Queensland (Úc) cho biết đã phát triển thành công vật liệu thông minh đầu tiên trên thế giới có khả năng hấp thụ và loại bỏ chất phóng xạ trong nước rất hiệu quả giúp tiết kiệm lượng nước lớn.

    Các nhà máy điện hạt nhân thường được xây dựng gần nguồn nước nhằm mục đích làm mát nhiệt thải của nhà máy. Điều này có nghĩa là nước sẽ bị nhiễm phóng xạ nếu xảy ra thảm hoạ hạt nhân.

Sau khi sóng thần xảy ra năm 2004 ở Ấn Độ Dương, nhiều người không được tiếp cận với nước sạch. Từ đây, các nhà nghiên cứu Đại học Công nghệ Nanyang, Singapore và Đại học Colorado, Mỹ quyết định tạo ra hệ thống lọc nước có thể tiêu diệt vi khuẩn một cách nhanh chóng mà không cần năng lượng.