Đại đa số quần áo có thể giặt bằng nước. Nhưng với các loại quần áo bằng loại len dạ giặt bằng nước lại không thích hợp vì chúng sẽ bị mất đi vẻ đẹp và có thể bị hư hại, vậy phải làm thế nào?

      Hơn 100 năm trước, tại một gian xưởng nhỏ sản xuất dầu béo ở Paris, một công nhân trong khi lao động khẩn trương đã vô ý làm đổ một xô đựng dầu hoả, làm cả xô dầu hoả đổ vào người. Bộ quần áo dính đầy dầu béo thấm đầy dầu hỏa. Ngay lúc đó anh ta không thay quần áo mà tiếp tục làm việc cho đến hết ca. Lúc bấy giờ anh ta mới phát hiện các vết dầu béo dây vào quần áo đã biến mất. Anh công nhân nhận ra một điều là dầu hoả có thể gột sạch các vết dầu béo.

     Dầu hoả là một loại dung môi hoá học có thể tẩy vết dầu mỡ trên vải. Dùng dung môi hoá học để tẩy các vết dầu là một biện pháp tẩy giặt quần áo. Tuy dầu hoả có thể giặt sạch dầu mỡ trên quần áo, nhưng dùng dầu hoả để giặt quần áo thì có thể làm quần áo bị cứng và để lại mùi khó chịu. Dầu hoả cũng làm cho chất dẻo hoặc thuỷ tinh hữu cơ có thể bị thay đổi màu, mất độ bóng, thậm chí có thể hoà tan các vật liệu đó. Dầu hoả có nhiều nhược điểm như vậy nên không thể dùng để giặt quần áo.

      Vì vậy các nhà hoá học đã cố công sàng lọc chọn các dung môi để giặt tốt quần áo, cuối cùng họ đã tìm thấy tetracloetylen là chất dùng để giặt quần áo tốt nhất. Dùngtetracloetylen giặt quần áo không những chỉ sạch mà sau khi giặt không để lại mùi, quần áo lại mềm mại, dễ chịu. Sau khi giặt hàng len dạ vẫn giữ được vẻ bóng đẹp, không biến dạng, không nhạt màu, quần áo không bị hư hại. Qua thời gian dài khảo nghiệm, ngày nay tetracloetylen đã được các nước trên thế giới công nhận là dung môi giặt khô tiêu chuẩn. Việc giặt khô được tiến hành bằng máy giặt khô. Một kiểu giặt khô phổ biến là cho quần áo vào một ống hình trụ đóng kín, bằng cách cho ống hình trụ chuyển động rồi cho chuyển động lên xuống liên tục, phun dung môi vào quần áo. Nhờ tác dụng của lực xung kích để tiến hành giặt và cuối cùng loại bỏ được vết bẩn khỏi quần áo.

     Việc phun dung môi giặt trong máy giặt khô được điều khiển tự động nhờ máy tính điện tử. Máy giặt khô làm việc trong trại thái kín hoàn toàn. Máy tính điện tử sẽ điều khiển một bơm ly tâm phun tetracloetylen lên quần áo. Sau khi chất tẩy rửa tẩy sạch hết vết bẩn, máy sẽ tự động chuyển dung môi đã sử dụng có cả chất bẩn ra ngoài, thay dungmôi sạch và tiến hành giặt lần thứ hai. Việc giặt được tiến hành trong khoảng 30 phút là quần áo sẽ sạch.

     Sau khi giặt quần áo sẽ được kiểm tra xác định là đã thực sự hết dung môi giặt. Khi dung môi giặt đã giảm đến mức rất thấp mói dùng không khí nóng để sấy. Bấy giờ quần áo phục hồi hoàn toàn trạng thái ban đầu. Qua quá trình giặt khô, quần áo đã sạch lại được diệt hết vi khuẩn, đó là điểm ưu việt so với giặt bằng nước.

     Dung môi giặt khô đã bị bẩn, người ta tiến hành làm sạch bằng cách cho qua loại đất sét đặc biệt, than hoạt tính. Sau khi lọc ta sẽ khôi phục được dung môi hoàn toàn sạch có thể tiếp tục để giặt.

(Tổng hợp từ internet - đã qua thẩm định)

            Các bà mẹ thường nhắc nhở : Khi nấu đậu chớ cho muối quá sớm, nếu không đậu sẽ không mềm được.

            Câu nói này rất có cơ sở khoa học. Bạn hãy làm một thí nghiệm sau đây: Bạn hãy cắt đôi một củ cải, khoét bỏ một phần ở giữa củ, sau đó đổ và đó một ít nước muối, sau vài giờ, bạn sẽ thấy lượng nước muối trong lòng củ cải có nhiều hơn, đó là do nước ở trong củ cải đã thẩm thấu ra. 

           Bạn ngâm đậu nành vào nước sạch, đậu nành dần dần nở to ra, sự thực đó cũng là hiện tượng thẩm thấu.

          Bởi vì trong đậu nành khô, nước rất ít, ta có thể xem đậu nành như một dung dịch đặc, còn ở bên ngoài đậu nành là lớp vỏ là một màng bán thẩ    m thấu. Khi nấu đậu nành trong nước sẽ xảy ra hiện tượng thẩm thấu, các phân tử nước sẽ xuyên qua lớp vỏ đậu đi vào bên trong hạt đậu, làm đậu nành nở to ra. Sau khi đậu nở to, sau một thời gian nấu, các tế bào của hạt đậu bị phá vỡ làm đậu được nấu mềm ra.

        Nếu khi nấu đậu ta lại cho muối quá sớm, đậu nành sẽ chìm ngập trong nước muối. So với nước trong, thì nồng độ muối trong nước muối lớn hơn nhiều, nên nước không dễ gì thẩm thấu qua vỏ đậu để đi vào bên trong hạt đậu. Nếu nước muối thêm quá nhiều, nồng độ nước muối có thể lơn hơn nhiều so với nồng độ bên trong hạt đậu, như thế nước không chỉ không đi vào được mà ngược lại nước còn có thể từ bên trong thẩm thấu ra ngoài. Hạt đậu sẽ không đủ nước, nên dù nấu đi nấu lại nhiều lần đậu vẫn cứng. Tương tự như vậy khi nấu cháo đậu xanh, cháo đậu đỏ, không nên thêm đường quá sớm, nấu thịt bò, thịt lơn cũng không nên thêm muối quá sớm vì cũng sẽ khó nấu nhừ được.

(Tổng hợp từ internet - đã qua thẩm định)

         Nếu chú ý một chút, bạn sẽ thấy khi làm đậu phụ người ta phải ngâm đậu tương cho nở, xay thành bột nước, đun sôi, sau đó thêm muối, tức là thêm nước cái của muối vào nước đậu.Lúc bấy giờ sẽ thấy nhiều kết tủa trắng, lọc bạn sẽ được đậu phụ.

           Nước cái của muối ăn không ăn được tại sao khi làm đậu phụ phải thêm nó.

           Đó là vì thành phần chủ yếu của đậu tương là protein – protein chính là các hợp chất cao phân tử do các amino axit cấu tạo nên.

          Trên bề mặt protein có các gốc axit và gốc amin. Do các gốc này tác dụng với nước làm bề mặt của protein tạo thành một lớp màng tích điện cùng dấu là một dung dich keo ưa nước, khiến các hạt keo cách biệt nhau, không kết hợp với nhau để lắng xuống.

          Khi thêm dung dich nước cái, vì nuớc cái có phần tử tích điện, trong nước chúng phân ly thành nhiều hạt tích điện dương và tích điện âm, các ion sẽ bị hydrat hoá và chiếm lấy màng nước của protein, thậm chí không đủ nước để hoà tan protein. Ngoài ra các ion dương của muối sẽ chế ngự điện tích trên bề mặt protein làm giảm khoả năng hoà tan của các protein, các hạt sẽ tụ lại và lắng xuống. Lúc bấy giờ trong nước đậu sẽ xuất hiện kết tủa trắng.

          Trong nước cái có nhiều chất điện ly, chủ yếu là ion canxi, magiê và các iôn kim loại khác, chúng có thể làm kết tủa các protein trong cơ thể. Vì vậy nếu ăn nhiều nước cái muối có thể gây nguy hại cho cơ thể. Có nơi người ta làm đậu phụ không dùng nước cái, mà dùng thạch cao cũng với lý do như trên.

(Tài liệu: Chìa khóa vàng hóa học)

              Nồi nhôm nhẹ, bền , đẹp. Người ta còn dùng nhôm để làm ấm đun nước, cặp lồng đựng cơm,đựng thức ăn. Nhưng khi sử dụng, bạn nhớ chớ có đựng thức ăn mặn lâu trong đồ dùng bằng nhôm.

              Vì sao không nên đựng thức ăn mặn lâu trong trông nồi nhôm? Là nhôm là kim loại hoạt động mạnh, nó có thể tác dụng với oxy của không khí tạo lớp nhôm oxyt.

            Bình thường nồi nhôm  thường sáng, dùng lâu ngày sẽ bị sẫm màu giống như bị phủ một lớp tro sám, điều đó chính tỏ trên bề mặt nhôm đã có một lớp mỏng nhôm oxyt. Lớp nhôm oxitnày cứng hơn nhôm. Vì vậy màng mỏng nhôm oxit như một tấm giáp, chịu được mài mòn.Lớp màng mỏng nhôm oxitkhông tác dụng ngay với nứoc muối, nhưng tiếp xúc lâu với dung dịch nước muối thì sẽ bị ăn mòn và lớp nhôm oxitsẽ bị hòa tan.Hợp kim nhôm có nhiều tạp chất nên cũng làm nước muối ăn mòn nhanh hơn. Khi nhôm bị mất lớp màng bảo vệ sẽ nhanh tróng bị biến chất.

            Đưong nhiên sự ăn mòn của nước muối cũng không đến nỗi qúa mạnh, nên nếu tiếp xúc với nước muối trong thời gian ngắn thì cũng không xao, chỉ sợ khi tiếp xúc lâu với nước muối mới sinh chuyện.

            Để giữ gìn tốt nồi nhôm, không để thức ăn mặn lâu trong nồi

(Tài liệu: Mười vạn câu hỏi vì sao hóa học

       Khi tầu hoả đầu máy hơi nước chạy qua và kéo còi, từ ống khói làm rơi xuống mình bạn một đám muội than. Từ các ống khói của các nhà máy không ngừng phun lên đám khói đen dày đặc. Đám khói đen này cũng chính là muội than ( còn gọi là mồ hóng). Không biết bạn có tin không, chính loại mực nho mà bạn dùng bút lông để viết cũng được chế tạo từ muội than.

        Thành phần hoá học của muội than chính là cacbon trên thế giới không ít nhà máy dùng các hợp chất chứa cacbonnhư khí thiên nhiên 9 thành phần chủ yếu là mêtan) để chế tạo muội than.

         Mực nho được chế tạo từ muội than rất min trộn với dung dịch chất keo mà tạo thành. Khi bạn dùng bút lông tẩm mực nho và viết lên giấy, một lúc sau, nước bay hơi hết, sẽ để lại chất keo có trộn lẫn muội than min trên giấy. Vì tính chất hóa học của cacbon rất bền nên đến nay vẫn chưa có một chất tẩy trắng nào có thể tẩy trắng được cacbon. Nếu dùng mực nho để viết chữ, vẽ thì rất khó bị mất màu. Rất nhiều bức tranh cổ còn lại, giấy đều bị vàng, nhưng nét vẽ, nét chữ vẫn rõ ràng trước mắt.

            Trong mực nho còn có một điểm khác là người ta thêm một ít hương liệu như long não, xạ hương làm cho mọi người dễ chịu.

            Mực in cũng như mực nho đều được chế tạo từ muội than. Chỉ có điều trong mực in có ít nước, có tương đối nhiều nhựa thông và một số nguyên liệu khác.

(Tài liệu: Mười vạn câu hỏi vì sao hóa học)

      Nếu cho đậu xanh vào nấu trong nồi gang sẽ bị đen; nếu dùng dao sắc cắt lê táo, bề mặt lê, táo sẽ bị đen.

     Trong tế bào của đậu xanh, lê, táo cùng nhiều loại trái cây đều có chứa tanin. Tanin có thể tác dụng với sắt để tạo thành sắt (III) tanat. Đậu xanh nấu trong nồi gang cũng có thể tạo thành nhiều sắt (III) tanatcos màu đen. Tanin còn có tên khác là axit tanic. Trong tự nhiên có nhiều tanin, trong nhiều loại vỏ cây nhiều tanin. Ở các tỉnh Tứ Xuyên, Vân Nam của Trung Quốc có rất nhiều cây ngũ bội tử, trên cây ngũ bội tử có mọc ra các u ngũ bội tử chứa nhiều tanin.

       Thường thường tanin có vị khó chịu. Vị chát của nhiều loại quả có liên quan chặt chẽ với tanin. Ví dụ như trong tế bào của quả hồng có rất nhiều tanin. Khi ta ăn hồng làm vỡ màng tế bào, tanin có trong tế bào sẽ thoát ra làm cho lưỡi cảm thấy có vị chát. Tanin tinh khiết là chất bột màu vàng dễ tan trong nước. Thông thường quả hồng mua ở thị trường người ta phải ngâm vào nứoc vôi bão hoà, hoặc xoa vỏ ngoài bằng vôi bột, vôi sẽ làm cho tanin đóng rắn và chở nên không tan trong nước. Nhờ vậy tanin sẽ không tạo nên vị chát ở đầu lưỡi khi ăn hồng. Khi tăng nhiệt độ cũng làm cho tanin đóng rắn và vì vậy có người lại thích ngâm hồng vào nước nóng, một là để khỏi chát, hai là để diệt vi khuẩn.

       Có lúc dù bạn không dùng dao bằng sắt để cắt lê, táo ,hồng trên bề mặt vẫn có vân đen. Đó là do kết qủ của nhiều biến đổi hoá học; vì trong tanincó chứa nhiều gốc phenol, các gốc này rất mẫn cảm với ánh sáng , rất dễ bị oxy của khong khí oxy hoá biến thành các oxit có màu đen. Vì vậy tanin thường phải được bảo quản trong các bình chứa kín, sẫm màu. Đương nhiên không thể  đựng trong các đồ chứa bằng sắt.

        Trong công nghiệp phần lớn tanin được sử dụng để thuộc da hoặc chế mực xanh đen. Tanin có thể làm cho các protein bị đóng rắn. Người ta đem da lợn, da trâu , bò sống xử lý với tanin, tanin sẽ làm các proteỉntong da sống đóng rắn. Nhờ vậy mà da sống vốn dễ bị thối hỏng, qua sử lý trở nên sáng đẹp, sạch sẽ, mềm dai có thể dùng đóng giày da. Loại xử lý này được gọi là “ công đoạn thuộc da” .

(Tài lệu: báo Hóa học và ứng dụng)